SETTON AFTASINING KLINIK KECHISH XUSUSIYATLARI VA BEMORLAR HAYOT SIFATIGA TA’SIRI

Usmanova L.B.

Toshkent davlat tibbiyot universiteti, Gospital terapevtik stomatologiya kafedrasi, Toshkent, O‘zbekiston

Keywords: Setton aftasi, surunkali qaytalanuvchi aftoz stomatit, klinik kechish, og‘riq sindromi, hayot sifati, OHIP-14, epitelizatsiya, og‘iz bo‘shlig‘i shilliq qavati.

---

Abstract

Dolzarbligi   Surunkali qaytalanuvchi aftoz stomatit (SQAS) og‘iz bo‘shlig‘i shilliq qavatining surunkali yallig‘lanish kasalliklaridan biri bo‘lib, uning og‘ir klinik shakllaridan biri Setton aftasi hisoblanadi. Ushbu kasallik chuqur, og‘riqli, uzoq muddat bitadigan va ko‘pincha chandiqlanish bilan yakunlanadigan yaralar hosil bo‘lishi bilan tavsiflanadi. Kasallikning qaytalanuvchi xususiyati, klinik belgilarining uzoq davom etishi hamda og‘riq sindromining yaqqol namoyon bo‘lishi bemorlarning kundalik faoliyatiga sezilarli ta’sir ko‘rsatadi. Setton aftasining klinik kechishi aftalarning soni, o‘lchami, chuqurligi, joylashuvi va bitish davomiyligi bilan belgilanadi. Yaralar ko‘pincha lablar va lunjlarning shilliq qavatida, tilning ayrim qismlarida hamda boshqa harakatchan sohalarda uchrashi mumkin. Ularning chuqur joylashishi va kuchli og‘riq bilan kechishi chaynash, yutish, gapirish va og‘iz bo‘shlig‘i gigiyenasini saqlashni qiyinlashtiradi. Ayrim bemorlarda kasallikning uzoq davom etishi ovqatlanish odatlarining o‘zgarishiga, uyqu sifatining buzilishiga va psixoemotsional noqulaylikka olib kelishimumkin. Zamonaviy terapevtik stomatologiyada kasallikni baholash faqat morfologik o‘zgarishlarni aniqlash bilan cheklanmasligi kerak. Bemorning subyektiv shikoyatlari, og‘riq intensivligi, kundalik faoliyatdagi cheklanishlar va umumiy hayot sifati ham kompleks ravishda o‘rganilishi lozim. Shu sababli Setton aftasining klinik kechish xususiyatlarini va uning bemorlar hayot sifatiga ta’sirini baholash muhim ilmiy-amaliy ahamiyatga ega.                                                                       

---

References

1. Scully C., Porter S. Og‘iz shilliq qavati kasalliklari: qaytalanuvchi aftoz stomatit.

2. Preeti L., Magesh K.T., Rajkumar K., Karthik R. Qaytalanuvchi aftoz stomatit.

3. Ship J.A., Chavez E.M., Doerr P.A., Henson B.S., Sarmadi M. Qaytalanuvchi aftoz stomatit.

4. Lewkowicz N., Lewkowicz P., Dzitko K. va boshq. Recurrent aftoz stomatitli bemorlarda CD4(+) CD25(high) T-regulyator hujayralarining buzilishi // J. Oral Pathol. Med. – 2008. – Vol. 3.

5. Kamilov X.P., Rustamova D.M. Vobenzim qo‘llash orqali surunkali retsidivli aftoz stomatitni kompleks davolash samaradorligi // O‘zbekiston tibbiyot jurnali. – Toshkent, 2006.

6. Kamilov X.P., Shukurova U.A. Surunkali aftoz stomatitning umumiy og‘irlik indeksi bo‘yicha klinik baholash: Uslubiy tavsiyalar. – Toshkent, 2008.

7. Kamilov X.P., Shukurova U.A. FarGALS preparatlarini surunkali retsidivli aftoz stomatitda kompleks davolashda qo‘llash: Uslubiy tavsiyalar. – Toshkent, 2009.

8. Berlutti F., Pilloni A., Pietropaoli M., Polimeni A., Valenti P. Lactoferrin and oral diseases: current status and perspective in periodontitis // Ann Stomatol (Roma). - 2011. - Vol. 2, № 3-4. - P. 8-10.

9. Paesano R., Berlutti F., Pietropaoli M., Pantanella, E., Pacifici W., Goolsbee P., Valenti P. Lactoferrin efficacy versus ferrous sulfate in curing iron deficiency and iron deficiency anemia in pregnant women // Biometals. - 2010. - Vol. 23. - P. 7-41.

10. Rabinovich O.F., Rabinovich I.M., Panfilova E.L., Vakhrushina E.V. Recurrent aphthous stomatitis – aetiology, pathogenesis (part I) // Stomatologiya. – 2010. - №1. – P. 71-74.

11. Rustamova D.A., Shukurova U.A. Peculiarities of the clinical course of chronic recurrent aphthous stomatitis in patients with blood disorders // Stomatologiya. – Tashkent, 2008. - № 3-4. – P. 98-100