MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARNING RIVOJLANISHINI BAHOLASHDA MUQOBIL PEDAGOGIK DIAGNOSTIKA USULLARI
Ibodullayeva Dilafro‘z Rajapovna
Urganch RANCH texnologiya universiteti “Pedagogika va aniq fanlar” kafedrasi stajyor-o’qituvchisi
Keywords: maktabgacha ta’lim, pedagogik diagnostika, muqobil baholash, rivojlanishni kuzatish, pedagogik portfolio, rivojlanish dinamikasi, o‘yinli topshiriqlar, individual yondashuv, formativ baholash, pedagogik monitoring.
Abstract
Mazkur maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarning rivojlanishini baholashda muqobil pedagogik diagnostika usullaridan foydalanishning nazariy va amaliy asoslari yoritiladi. An’anaviy baholash usullarining imkoniyatlari va cheklovlari tahlil qilinib, bolalarning rivojlanish xususiyatlarini tabiiy faoliyat jarayonida aniqlash, individual rivojlanish dinamikasini kuzatish va pedagogik faoliyatni olingan ma’lumotlar asosida takomillashtirish masalalariga e’tibor qaratiladi. Kuzatish, pedagogik portfoliolar, rivojlanish hikoyalari, faoliyat mahsullarini tahlil qilish, o‘yinli topshiriqlar va oila bilan hamkorlikka asoslangan baholash usullari tizimlashtiriladi. Shuningdek, maktabgacha ta’lim tashkilotlari uchun “Kuzatish – hujjatlashtirish – tahlil – pedagogik yordam – qayta kuzatish” tamoyiliga asoslangan mualliflik modeli taklif etiladi. Mazkur modelning amaliy ahamiyati bolalarning individual imkoniyatlarini hisobga olish, ta’lim-tarbiya jarayonini moslashtirish va pedagogik qarorlar sifatini oshirish bilan belgilanadi.
References
1. National Association for the Education of Young Children (NAEYC). Developmentally Appropriate Practice: Observing, Documenting, and Assessing Children’s Development and Learning. Rasmiy metodik tavsiyalar.
https://www.naeyc.org/resources/position-statements/dap/assessing-development
2. OECD. Starting Strong VI: Supporting Meaningful Interactions in Early Childhood Education and Care. Paris: OECD Publishing, 2021.
https://doi.org/10.1787/f47a06ae-en
3. Bohart, H., & Procopio, R. (Eds.). Spotlight on Young Children: Observation and Assessment. Washington, DC: National Association for the Education of Young Children, 2018. ISBN: 978-1-938113-34-5.
4. National Association for the Education of Young Children (NAEYC). Portfolios and Documentation. Bolalar faoliyatini hujjatlashtirish va pedagogik portfoliolar bo‘yicha metodik resurslar.
https://www.naeyc.org/resources/topics/portfolios-and-documentation