KIBERJINOYATCHILIK VA RAQAMLI MAKONDAGI HUQUQBUZARLIKLARNING NEYROKRIMINOLOGIK OMILLARI HAMDA ULARNING BARVAQT OLDINI OLISH

Nurumbetova Sadoqat Allayarovna

Kriminologiya tadqiqot instituti Ilmiy kotibi, yuridik fanlar doktori, dotsent

Keywords: kiberjinoyatchilik, neyrokriminologiya, raqamli makon, prefrontal korteks, dofamin, empatiya defitsiti, oyna neyronlari, barvaqt oldini olish, onlayn disingibitsiya, neyroplastiklik.


Abstract

Ushbu maqola kiberjinoyatchilik va raqamli makondagi huquqbuzarliklarning neyrokriminologik omillarini chuqur ilmiy tahlil qilishga bag'ishlangan. Asosiy e'tibor kiberjinoyatchilarning miya faoliyatidagi o'ziga xosliklarga, xususan, prefrontal korteks funksiyalarining pasayishi, dofamin tizimidagi o'zgarishlar va empatiyaning raqamli muhitda yo'qolishiga qaratiladi. Shuningdek, maqolada kiberjinoyatlarning barvaqt oldini olishda kognitiv-bixevioral aralashuvlar, neyroqayta aloqa (neurofeedback) texnologiyalari va raqamli gigiyena kabi zamonaviy profilaktik choralar ahamiyati asoslangan. Ushbu tadqiqot raqamli huquqbuzarliklarni tushunishda an'anaviy yondashuvlardan tashqari neyrobiologik mexanizmlarni ham inobatga olish zarurligini, texnologiya va inson miyasi o'rtasidagi murakkab munosabatlarni ochib beradi.


References

1. Alison, L., & Alison, E. (2017). The psychology of cybercrime: Concepts and applications. Routledge.

2. Giles, O., & Suler, J. (2019). The psychology of the digital age: Brain, behavior, and the online disinhibition effect. Journal of Cyberpsychology and Neurobehavior, 12(4), 45-62.

3. Keng, K., & Raine, A. (2018). Neurocriminology of antisocial behavior and psychopathy in the digital era. Aggression and Violent Behavior, 38, 20-31.

4. Mofatteh, M. (2021). Risk factors associated with cybercrime: A neurocriminological perspective. Journal of Cybersecurity and Cognitive Science, 7(2), 112-128.

5. Raine, A. (2013). The anatomy of violence: The biological roots of crime. Pantheon Books.

6. Suler, J. (2004). The online disinhibition effect. CyberPsychology & Behavior, 7(3), 321-326.

7. Yar, M., & Steinmetz, K. F. (2019). Cybercrime and society (3rd ed.). SAGE Publications.