VOYAGA YETMAGANLAR O‘RTASIDAGI JINOYATCHILIK VA VIKTIMLIKNING KRIMINOLOGIK DETERMINANTLARI HAMDA ULARNING VIKTIMOLOGIK PROFILAKTIKASI

Abdusalamova Xurshidabonu Nasirdinovna

O‘zbekiston Respublikasi Kriminologiya tadqiqot instituti mustaqil izlanuvchisi, podpolkovnik

Keywords: Kalit so‘zlar: voyaga yetmaganlar, jinoyatchilik, viktimlik, kriminologik determinantlar, viktimologik profilaktika, huquqbuzarliklar profilaktikasi, ijtimoiy muhit, oila, mahalla, kiberxavfsizlik.

---

Abstract

Mazkur maqolada voyaga yetmaganlar o‘rtasidagi jinoyatchilik va viktimlikning kriminologik determinantlari kompleks yondashuv asosida tahlil qilingan. Tadqiqotda voyaga yetmaganlarning huquqbuzarlik sodir etishi yoki jinoyat qurboniga aylanishiga ta'sir etuvchi ijtimoiy-iqtisodiy, oilaviy, psixologik, pedagogik va raqamli omillar o‘rganilgan. Shuningdek, O‘zbekistonda amalga oshirilayotgan viktimologik profilaktika tizimining holati baholanib, uning samaradorligini oshirishga qaratilgan innovatsion mexanizmlar taklif etilgan. Muallif tomonidan kriminologik determinantlarni erta aniqlash, xavf guruhidagi voyaga yetmaganlarni monitoring qilish va idoralararo hamkorlikni kuchaytirishga asoslangan profilaktik model ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijalari voyaga yetmaganlar xavfsizligini ta'minlash hamda jinoyatchilik va viktimlikni kamaytirishga xizmat qiluvchi ilmiy-amaliy tavsiyalarni o‘z ichiga oladi.

 

---

References

1. Raxmonqulov A.A. Viktimologik profilaktikani rivojlantirishning nazariy asoslari // Huquq va burch. – 2022. – №4. – B. 46–52.

2. Saidov A.X. Inson huquqlari va bola manfaatlarini ta'minlashning huquqiy asoslari. – Toshkent: Baktria Press, 2021. – 286 b.

3. O‘zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi. Huquqbuzarliklar profilaktikasining dolzarb muammolari. Ilmiy maqolalar to‘plami. – Toshkent: IIV Akademiyasi, 2023. – 214 b.

4. Mirzayev A.B. Voyaga yetmaganlar o‘rtasida huquqbuzarliklarning kriminologik determinantlari // Odillik mezoni. – 2024. – №1. – B. 71–78.

5. Karimov B.N. Viktimologik profilaktika tizimini takomillashtirishning zamonaviy yo‘nalishlari // Jamiyat va boshqaruv. – 2023. – №4. – B. 95–102.