3D-BIOPRINTING VA O‘ZAK HUJAYRALAR: ORGANLAR TRANSPLANTATSIYASI MUAMMOSINI HAL QILISHNING INNOVATSION YECHIMI

Toshmatov Sarvarbek Boymirza o‘g‘li

Toshkent Kimyo Xalqaro Universiteti (Namangan filiali)

Keywords: 3D-bioprinting, o‘zak hujayralar, regenerative tibbiyot, bio-siyoh, transplantologiya, iPS-hujayralar, to‘qima muhandisligi.


Abstract

Ushbu tadqiqot ishi zamonaviy biomeditsinaning eng dolzarb muommolaridan biri – donor organlar yetishmovchiligi va transplantatning tana tomonidan rad etilishi masalasiga bag‘ishlanadi. Bunda o‘zak hujayralar texnologiyasi hamda 3D-bioprinting uslubini integratsiya qilish orqali sun’iy funksional to‘qimalar va organlarni yaratish istiqbollari tahlil qilingan. Tatqiqot- ning inovatsion yangiligi shundaki, bemorning o‘z somatic hujayralaridan  olingan induksiyalarning pluripotent o‘zak hujayralari (iPS) yardamida ,,bio-siyoh” (bio-ink) tayyorlash va individual anatomic model asosida organlarni ,,bosib chiqarish” texnologiyasi asoslab berilgan. Ishda ushbu uslubning biologic moslasguvchanlikni ta’minlashdagi afzalliklar, klinik amalyotga tadbiq estish bosqichlari va kelajakda regenerative tibbiyotning transformatsiyasi yoritilgan. Tadqiqot natijalari yaqin kelajakda donorlik navbatlari  muommosini bartaraf etish va transplantologiyada o‘lim ko‘rsatqichini keskin kamaytirish imkonini beradi.

 


References

1. Yamanaka, S. (2012). Induced Pluripotent Stem Cells: Past, Present, and Future. Cell Stem Cell jurnali.

2. Atala, A., & Forgacs, G. (2019). Bioprinting: A New Era in Regenerative Medicine. Nature Reviews Materials.

3. Science Daily (2023). The Role of iPS Cells in Modern Tissue Engineering.

4. Murphy, S. V., & Atala, A. (2014). 3D bioprinting of tissues and organs. Nature Biotechnology.

5. Science Daily (2023). Advancements in Stem Cell Differentiation for Organ Engineering.

6. Murphy, S. V., & Atala, A. (2014). 3D bioprinting of tissues and organs. Nature Biotechnology.

7. Noor, N., et al. (2019). 3D Printing of Personalized Thick and Perfusable Cardiac Patches and Hearts. Advanced Science.

8. Nature Biomedical Engineering (2020). Engineering functional organs using bioreactor systems.