AEROKOSMIK TASVIRLARNI OBYEKTGA ASOSLANGAN TASVIR TAHLILI (OBIA) USULI ORQALI TAHLIL QILISH VA BAHOLASH
Hakimov Yaxshimurod Erkinboy o‘g‘li
Mirzo Ulug‘bek nomidagi O‘zbekiston Milliy universiteti, Geodeziya va geoinformatika kafedrasi magistranti,
Yakubov Gayrat Zaidovich
Mirzo Ulug‘bek nomidagi O‘zbekiston Milliy universiteti, Geodeziya va geoinformatika kafedrasi katta o‘qituvchisi, g.f.f.d (PhD),
Keywords: Sentinel-2, OBIA, GEOBIA, NDVI, eCognition, qishloq xo‘jaligi, segmentatsiya, Xorazm, aniqlikni baholash.
Abstract
Ushbu tadqiqotda Xorazm viloyati, Urganch tumani hududida qishloq xo‘jaligi yerlarini obyektga asoslangan tasvir tahlili (OBIA) usuli yordamida tasniflash metodikasi ishlab chiqildi va amaliy jihatdan qo‘llanildi. Tadqiqot jarayonida ko‘p spektrli kosmik tasvirlar asosida tasvir segmentatsiyasi amalga oshirilib, hosil bo‘lgan obyektlar spektral va geometrik xususiyatlari bo‘yicha tahlil qilindi. Klassifikatsiya jarayonida NDVI vegetatsiya indeksi hamda qo‘shimcha qoidaviy (rule-based) yondashuvlardan foydalanildi. Natijada hudud to‘rtta asosiy sinfga — VEGETATSIYA maydonlari, bo‘sh yerlar, shaharsozlik hududlari va gidrografik obyektlarga ajratildi.
Tadqiqot natijalarining aniqligi xatoliklar matritsasi (confusion matrix) asosida baholanib, umumiy aniqlik darajasi 87% dan yuqori ekanligi aniqlandi. Olingan natijalar OBIA usulining qishloq xo‘jaligi yerlarini aniqlash va monitoring qilishda yuqori samaradorlikka ega ekanligini ko‘rsatadi hamda ushbu yondashuv irrigatsion agro-landshaftlarni masofadan zondlash ma’lumotlari asosida tahlil qilishda muhim ahamiyat kasb etadi.
References
1. Belgiu, M., & Drăguț, L. (2016). Random forest in remote sensing: A review of applications and future directions. ISPRS Journal of Photogrammetry and Remote Sensing, 114, 24–31. https://doi.org/10.1016/j.isprsjprs.2016.01.011
2. Benz, U. C., Hofmann, P., Willhauck, G., Lingenfelder, I., & Heynen, M. (2004). Multi-resolution, object-oriented fuzzy analysis of remote sensing data for GIS-ready information. ISPRS Journal of Photogrammetry and Remote Sensing, 58(3–4), 239–258. https://doi.org/10.1016/j.isprsjprs.2003.10.002
3. Blaschke, T. (2010). Object based image analysis for remote sensing. ISPRS Journal of Photogrammetry and Remote Sensing, 65(1), 2–16. https://doi.org/10.1016/j.isprsjprs.2009.06.004
4. Blaschke, T., Lang, S., & Hay, G. J. (Eds.). (2008). Object-Based Image Analysis: Spatial Concepts for Knowledge-Driven Remote Sensing Applications. Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-540-77058-9
5. Congalton, R. G. (1991). A review of assessing the accuracy of classifications of remotely sensed data. Remote Sensing of Environment, 37(1), 35–46. https://doi.org/10.1016/0034-4257(91)90048-B
6. Drăguț, L., & Blaschke, T. (2006). Automated classification of landform elements using object-based image analysis. Geomorphology, 81(3–4), 330–344. https://doi.org/10.1016/j.geomorph.2006.04.013
7. European Space Agency. (2015). Sentinel-2 User Handbook. https://sentinels.copernicus.eu/documents/247904/685211/S2_User_Handbook.pdf
8. Masoud, K. M., Persello, C., & TolpVEGETATSIYA, V. A. (2020). Delineation of agricultural field boundaries from Sentinel-2 images using a novel super-resolution contour detector based on fully convolutional networks. Remote Sensing, 12(1), 59. https://doi.org/10.3390/rs12010059
9. Rouse, J. W., Haas, R. H., Schell, J. A., & Deering, D. W. (1974). Monitoring vegetation systems in the Great Plains with ERTS. NASA SP-351.
10. Tucker, C. J. (1979). Red and photographic infrared linear combinations for monitoring vegetation. Remote Sensing of Environment, 8(2), 127–150. https://doi.org/10.1016/0034-4257(79)90013-0
10. https://docs.ecognition.com/v9.5.0/Page%20collection/eCognition%20Suite%20Documentation.htm