MILK SHILLIQ QAVATI O‘ZGARISHLARI — METABOLIK SINDROMNING ERTA MORFOLOGIK MARKERI

BEKNAZAROV BOBIRJON BAXODIR O‘G‘LI

Toshkent davlat tibbiyot universiteti Termiz filiali, Termiz, O‘zbekiston

Keywords: milk shilliq qavati, morfologik marker, metabolik sindrom, epiteliy, akantoz, giperkeratoz, morfometriya, mikrotsirkulyatsiya.


Abstract

Ishning maqsadi tajribaviy metabolik sindrom sharoitida milk shilliq qavatida kechuvchi morfologik o‘zgarishlarni o‘rganish va ularning metabolik sindromning erta morfologik markeri sifatidagi ahamiyatini asoslashdan iborat. Kalamushlarda yuqori kaloriyali ratsion va 10% fruktoza eritmasi yordamida modellashtirilgan metabolik sindromda milk shilliq qavati 30, 60 va 90 kunlik muddatlarda gistologik hamda morfometrik jihatdan baholandi. Epiteliyda giperplastik, distrofik va destruktiv o‘zgarishlar vaqtga bog‘liq ravishda izchil kuchayib bordi. Aniqlangan trofik-distrofik va yallig‘lanish o‘zgarishlari og‘iz bo‘shlig‘i kasalliklarining erta morfologik markerlari sifatida asoslandi.


References

1. Cytomorphometric analysis of the gingival epithelium in type 2 diabetic patients with and without smoking habit. 2013. PMID: 23833400. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23833400/

2. Alberti S., Spadella C.T., Francischone T.R. et al. Exfoliative cytology of the oral mucosa in type II diabetic patients: morphology and cytomorphometry // Journal of Oral Pathology & Medicine. 2003;32(9):536–543. https://doi.org/10.1034/j.1600-0714.2003.00162.x

3. Evaluation of oral mucosal epithelium in diabetic male patients by exfoliative cytology. PMC4448320. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4448320/

4. Periodontal disease and its association with metabolic syndrome — a comprehensive review // International Journal of Molecular Sciences. 2023;24(16):13011. https://doi.org/10.3390/ijms241613011Xoshimov B.L., Beknazarov B.B., Baxromova F.N. Metabolik sindromli o‘smirlarda og‘iz bo‘shlig‘i shilliq qavati morfologiyasining kompleks tahlili // American Journal of Medicine and Medical Sciences. 2025. B. 2111–2115.

5. Beknazarov B.B., Xoshimov B.L. O‘smirlarda metabolik sindrom holatida og‘iz bo‘shlig‘i shilliq qavatining morfologik o‘zgarishlarini baholash mezonlari: uslubiy tavsiyanoma. Toshkent, 2025. 22 b.

6. Lalla E., Papapanou P.N. Qandli diabet va parodontit: o‘zaro bog‘liq keng tarqalgan kasalliklar // Nature Reviews Endocrinology. 2011. 7-jild. B. 738–748.

7. Trayhurn P., Wood I.S. Oq yog‘ to‘qimasi, yallig‘lanish va adipokinlar // British Journal of Nutrition. 2004. 92-jild. B. 347–355.

8. Vernillo A.T. Qandli diabetli bemorlarni davolashda stomatologik jihatlar // Journal of the American Dental Association. 2003. 134-jild. B. 24S–33S.